Yükleniyor...
İçeriğe atla
 

Dış Ticaret Politikası ve Vergiler

Dış Ticaret Politikası

 

Arnavutluk’un dış ticaret politikası ülkenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyeliği, AB ile gerçekleştirilmiş olan Serbest Ticaret Anlaşması ve diğer Serbest Ticaret Anlaşmaları çerçevesinde şekillenmektedir.

 

Arnavutluk’a üçüncü ülkelerden ithal edilen mallara türüne göre %0, %2, %5, %6, %8, %10, %15 oranlarında Gümrük vergisi uygulanmaktadır.

 

- İlaçlar, kitap, gazete ve dergi, sivil havacılık alanında kullanılan cihazlar, sanat eserleri vs. ürünlere %0

- Hububat, plastik hammaddeler, tekstil elyafları, kimyasallar, işlenmemiş maden ürünleri, optik ve tıbbi cihazlar, makine ve değişik diğer cihazlar vs. ürünlere %2

- Alkollü içecekler, ağaç ürünleri, kağıt ve kırtasiye ürünlerine %5

- Deodorant, diş macunu, şampuan gibi kişisel bakım ürünleri, tekstil ve deri ürünlerinin bakımı için kullanılan ilaçlara, bazı plastik ürünlere (polietilen filmler, mutfak malzemeleri) vs. ürünlere %8

- Kahve, kakao gibi bazı gıda ürünleri, bazı meyve ve sebze türleri vs., tekstil ürünleri, işlenmiş deri vs. ürünlere %10

- Maden suyu, çaylar, baharat, deterjan, kozmetik ve parfüm ürünleri, bakır ürünleri, bazı kağıt ürünleri, mobilya ve elektrikli ev aletleri, hazır giyim, oyuncaklara %15 vergi uygulanmaktadır.

 

Hariçte işleme yani, yerli ürünlerin, geçici olarak Arnavutluk gümrük alanı dışına ihraç edilmesi halinde, bu maddelerden ülke dışında üretilen malların, işleme sürecinden sonra ithalat sorumluluklarından kısmen veya tamamen muaf olarak Arnavutluk’a girmesi mümkündür.

 

Arnavutluk AB İlişkileri

 

2000 yılından beri Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olan Arnavutluk, AB’nin Batı Balkan ülkelerine yönelik İstikrar ve Ortaklık Süreci kapsamında, AB ile İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalamış ve Anlaşmanın ticarete ilişkin hükümlerini içeren Geçici Anlaşma (Interim Agreement) 1 Aralık 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

Arnavutluk, ayrıca, 2007 yılı Temmuz ayında yürürlüğe giren ve komşu ülkelerle arasında ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasına olanak sağlayan Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (CEFTA)’nın da taraflarından biridir.

 

AB’nin Batı Balkanlara yönelik olarak 1999 yılından bu yana uyguladığı ve bölgeye barış, istikrar ve refah getirilmesi amacını taşıyan İstikrar ve Ortaklık Süreci (İOS) politikası çerçevesinde AB, bölge ülkelerine yüklü miktarda mali yardımda bulunmakta ve bölgeye büyük farkla en çok yardımda bulunan ‘donör’ konumunda yer almaktadır.

 

Balkan ülkelerinin ekonomik, siyasi ve hukuki yapılarını düzenlemek amacıyla kullanılan temel araçlar, İstikrar ve Ortaklık Anlaşmaları (İOA), tavizli rejim ile bölgesel ve mali yardım programı (CARDS) ve Katılım Öncesi yardım (IPA) çerçevesinde teknik ve mali yardımlardır. Bölgesel diyalog ve işbirliği de söz konusu sürecin önemli parçalarını teşkil etmektedir.

 

AB, 2000 yılından bu yana Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) çerçevesinde bölgeye tek taraflı tavizli rejim tanımaktadır. AB’nin bölgeye genel yaklaşımının hukuki temelini teşkil eden İOS çerçevesinde, 18 Eylül 2000 tarih ve 2007/2000/EC işaretli Konsey Yönetmeliği ile AB tarafından Arnavutluk ve diğer bölge ülkelerine 0102, 0201, 0202, 1604 pozisyonları hariç olmak üzere bütün mallarda, miktar sınırlaması olmaksızın gümrük vergisi muafiyetli giriş imkanı tanınmaktadır. Ancak, tekstil ürünlerinde tanınan tercihler Topluluğun yıllık kotalarıyla sınırlı olup, balıkçılık ve süt danası etinde ise tarife kontenjanı dahilinde muafiyet veya vergi indirimi sağlanmaktadır.

 

12 Haziran 2006 tarihinde imzalanan ve ticarete ilişkin hükümleri 1 Aralık 2006 tarihinde Geçici Anlaşma ile yürürlüğe giren İOA, AB ile Arnavutluk arasındaki ticari ilişkileri daha da serbestleştirmiştir. Söz konusu Anlaşma uyarınca, Arnavutluk menşeli ürünlere uygulanan gümrük vergileri Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile kaldırılacak, AB menşeli ürünlere uygulanan gümrük vergileri ise kademeli olarak beşinci yılın başında sıfırlanacaktır. Anlaşma, aynı zamanda, rekabet, devlet yardımları, fikri mülkiyet, ekonomik işbirliği, menşe kuralları, gümrük alanında işbirliği, ulaştırma vb. alanlarda da hükümler içermektedir.

Tarifeler ve Diğer Vergiler

Arnavutluk’ta ulusal ve yerel düzeylerde olmak üzere iki tür vergilendirme sistemi vardır. Yerel vergiler daha ziyade oteller, restoranlar ve diğer benzer hizmet alanlarında uygulanırken, ulusal vergiler, doğrudan ve dolaylı vergiler şeklinde ikiye ayrılmaktadır.

 

Doğrudan vergiler içinde gelir ve kurumlar vergisi, dolaylı vergiler içinde de KDV, özel tüketim vergisi ve ithalatta uygulanan gümrük vergileri yer almaktadır.

 

Kurumlar vergisi, Arnavutluk’ta ekonomik karakter taşıyan türden faaliyette bulunan tüm Arnavut ve yabancı tüzel kişilerden tahsil edilmektedir. Ülkenin DTÖ’ye üyeliği çerçevesinde işletmelere uygulanan kurumlar vergisi oranı ve gerçek kişilere uygulanan gelir vergisi oranları indirilmiştir. Halen Kurumlar Vergisi %10, Gelir Vergisi ise %1 ile %20 arasında değişen oranlarda uygulanmaktadır. Diğer taraftan stopaj (kaynak) vergisi oranı %10 düzeyindedir.

 

Ülkede daha evvel %12,5 düzeyinde olan Katma Değer Vergisi (KDV) oranı, 2001 yılı itibarıyla %20 oranında uygulanmaya başlanmış, ayrıca KDV’den muaf tutulan ürün sayısı azaltılmıştır. Tütün mamulleri ve alkole uygulanan tüketim vergisi oranı yükseltilirken, yabancı turistlere uygulanan vergi oranları azaltılmıştır.

 

İthalattan alınan %20 oranındaki Katma Değer Vergisi (KDV) malların ülkeye girişi anında ödenmektedir. Üretim, inşaat, telekomünikasyon sanayilerinde ve Arnavutluk Enerji Kurumu’ndaki yatırımlar için ithal edilen makinalar ve cihazlar için KDV’de indirim uygulanmaktadır. Bu sisteme göre, KDV ithal sırasında gümrük noktasında değil, vergi ödeyenin kayıtlı olduğu en yakın vergi dairesine ödenmektedir. Ülkede KDV iadelerinin de geç yapıldığı bilinmektedir.

 

Arnavutluk sosyal güvenlik sisteminde işverenler de işçiler de sosyal güvenlik ve sağlık primlerini ödemekle yükümlüdür. Sosyal güvenlik primlerinin işveren payı % 15, işçi payı ise % 9,5 oranında bulunmaktadır. Sağlık sigortasında işveren ve işçilerin payı %1,7’dir.

 

Tarife Dışı Engeller

Vergi ve Yükümlülükler

KDV dışında tütün, alkol, deri, petrol ürünleri, parfümeri ve kozmetikler, içme suyu ve meşrubatlar özel tüketim vergisine tabidir.

Miktar Kısıtlamaları

Ülkenin serbest ticaret rejimi gereği, ithalatta miktar kısıtlamaları bulunmamaktadır. Ancak genel olarak ülkede kısıtlı dolaşımı bulunan askeri, radyoaktif maddeler ile uyuşturucular için Savunma ve Sağlık Bakanlıklarından izin alması gereklidir.

Geçici İthalat

Ülkeye re-eksport ya da tamir amacıyla geçici olarak giriş yapan ürünlere %1 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır. Benzer şekilde ülkeye en fazla bir yıllık süre için geçici olarak giriş yapan makine ve cihazlara da %1 vergi uygulanır.

Ürün Standartları ile İlgili Uygulamalar

Standartlar Genel Müdürlüğü (DPS) Arnavutluk’ta tek Milli Standartlar Kuruluşudur. DPS, tarafların isteği ve anlaşması ile S SH Arnavut standartlarını tasarlarlar ve onaylar. Ayrıca, bu kuruluş EN Avrupa ve ISO uluslararası standartlarını, S SH Arnavut standartları olarak onaylar. Ülkede uygulanan standartlar aşağıda sıralanmaktadır:

-Arnavut Standartları, S SH,

-Uluslararası Standartlar, ISO ve ISO/IEC

-Birleşmiş Milletler Örgütü’nün Standartları, UN/ECE

-Avrupa Standartları, EN