Yükleniyor...
İçeriğe atla
 

TÜRKİYE-İRAN DIŞ TİCARETİ

İran ile 1996 yılında 1 milyar dolar seviyesindeki dış ticaret hacmi, 2012 yılında yaklaşık 22 milyar dolara ulaşmıştır. Dış ticaret dengesi, Türkiye aleyhine seyretmektedir. 2012 yılından beri düşüş trendi içinde olan ikili ticaret 2016 yılında 9,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. 2017 yılında ise ithalat artışından kaynaklanan ticaret artışı sözkonusudur.

 

Türkiye-İran Dış Ticaret Değerleri (1.000 Dolar)

Yıllar

İhracat

İthalat

Hacim

Denge

2000

235.785

815.730

1.051.515

-579.945

2008

2.029.760

8.199.689

10.229.449

-6.169.929

2009

2.024.863

3.405.986

5.430.849

-1.381.123

2010

3.044.177

7.645.008

10.689.185

-4.600.831

2011

3.589.635

12.461.532

16.051.167

-8.871.897

2012

9.921.602

11.964.779

21.886.381

-2.043.177

2013

4.192.511

10.383.217

14.575.728

-6.190.706

2014

3.886.190

9.833.290

13.719.480

-5.947.100

2015

3.663.760

6.096.254

9.760.014

-2.432.494

2016

4.966.404

4.699.777

9.666.181

+266.627

2017

3.259.995

7.492.170

10.752.165

-4.232.175

Kaynak: TUIK

Türkiye ve İran arasında “Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (2002)” ile “Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (1996)” yürürlüktedir.

 

TÜRKİYE’NİN İRAN’A İHRACATI:

Türkiye’nin İran’a ihraç ettiği ürünler (1.000$)

gtip

Ürünler (ilk 25)

2015

2016

2017

4411

ağaçtan veya diğer odunsu maddelerden lif levhalar

112.939

113.383

143.834

8708

karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

83.850

139.775

124.369

7108

altın  (işlenmemiş veya yari işlenmiş yada pudra halinde)

32.092

1.306.600

111.583

8407

kıvılcım ile ateşlemeli içten yanmalı motorlar (patlamali motor)

39.658

85.734

102.492

5509

sentetik devamsiz lifden iplik (dikiş ipliği hariç) (toptan)

37.513

71.776

88.469

2608

çinko cevherleri ve konsantreleri

16.479

25.704

71.485

8703

binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar

234

20.745

67.022

2403

homonize edilmiş tütün ve tütün yerine geçen madde hülasaları ve esansları

54.621

107.635

64.269

8409

sadece veya esas itibariyle 84.07 veya 84.08 pozisyonlarindaki motorlarin aksam ve parçalari

24.665

28.279

61.459

9619

hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri vb hijyenik eşya

82.852

60.929

56.861

5603

dokunmamiş mensucat

27.603

49.338

50.365

8536

gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devresi teçhizati (anahtarlar, röleler, sigortalar, fişler, ku

44.795

44.455

46.178

7113

mücevherci eşyasi ve aksami

857.622

397.006

46.169

4811

kağit, karton, selüloz vatka ve selüloz liften tabakalar

40.269

41.867

44.304

7302

demir veya çelikten demiryolu ve tramvay hatti malzemesi (ray, makas dilleri, makas göbekleri, gergi

8.333

29.662

40.601

5501

sentetik filament demetleri

24.102

29.593

38.006

8302

adi metallerden donanim, tertibat vb. eşya (mobilya, kapi, pencere, bavul, askilik vb için)

32.115

31.604

37.379

5407

sentetik filament ipliklerinden dokunmuş mensucat

48.803

50.403

37.017

3921

plastikten diğer plakalar, levhalar, yapraklar, filmler, folyeler

31.267

43.675

36.638

3506

diğer müstahzar tutkallar, yapiştiricilar

41.420

43.006

36.551

8418

buzdolaplari, dondurucular ve diğer soğutucu cihazlar

25.482

33.789

32.811

5506

sentetik devamsiz lifler (taranmiş, ileri işlem görmüş)

19.930

20.053

31.982

8483

transmisyon milleri, kranklar; yatak kovanlari ve mil yataklari; dişliler ve sistemleri;vidalar;diş

13.388

13.292

26.919

5702

dokunmuş halilar ve diğer yer kaplamalari

7.701

46.055

25.938

5503

sentetik devamsiz lifler (işlem görmemiş)

16.297

16.005

25.727

 

GENEL TOPLAM

3.663.760

4.966.176

3.259.995

 

TÜRKİYE’NİN İRAN’DAN İTHALATI:

Türkiye’nin İran’dan ithal ettiği ürünler (1.000$)

 gtip

ürünler (ilk on)

2015

2016

2017

3901

etilen polimerleri (ilk şekillerde)

270.156

218.341

270.521

7901

işlenmemiş çinko

88.435

94.118

206.636

3102

azotlu mineral veya kimyasal gübreler

100.425

41.465

136.643

7601

işlenmemiş aluminyum

44.902

71.331

135.667

3902

propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)

164.306

144.069

135.524

3903

stiren polimerleri (ilk şekillerde)

18.221

28.435

68.375

7207

demir veya alaşimsiz çelikten yari mamuller

3.619

60.068

47.226

0802

diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş)

5.804

15.128

32.923

2905

asiklik alkoller ve sülfolanmiş veya nitrozalanmiş türevleri

81.976

51.037

32.796

7404

bakır döküntü ve hurdaları

16.340

24.101

32.593

 

Genel Toplam

6.096.254

4.699.777

7.492.170


Türkiye’nin İran’dan ithalatında; kimyasallar ile işlenmemiş çinko ve alüminyum önde yer almaktadır.

 

İKİ ÜLKE ARASINDA İMZALANMIŞ ANLAŞMALAR/PROTOKOLLER:

Anlaşma / Protokol / Mutabakat Zaptı

İmza Tarihi

RG Tarih & Sayısı

Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması

12.05.1980

07.06.1980

(17010)

Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu 2. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı

01.05.1984

30.01.1985 (18651)

Ticaret Anlaşması

21.12.1996

11.06.1997 (23016)

Deniz Ticaret Seyrüsefer Anlaşması

21.12.1996

15.06.1997 (23020)

Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması

22.11.2000

01.08.2001 (24480)

Çifte Vergilendirmeyi Önleme (ÇVÖ) Anlaşması

17.06.2002

09.10.2003 (25254)

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşması

19.12.1996

25.02.2005 (25738)

Sınır Ticareti Ortak Komitesi 5. Dönem Topl. Mutabakat Zaptı

  12.10.2008

29.04.2009 (27214)

Çevre Alanında Mutabakat Zaptı

28.04.2010

28.05.2011

(27947)

Teknik Düzenlemeler, Standardizasyon, Metroloji, Akreditasyon ve Uygunluk Değerlendirmesi Alanlarında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı

03.02.2010

24.08.2011

(28035)

Kara Ulaştırması Karma Komisyonu Toplantısı Protokolü

26.02.2014

05.07.2014 (29051)

Tercihli Ticaret Anlaşması (TTA)

29.01.2014

4.11.2014 (29165)

24. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

16.04.2014

11.12.2014

(29202)

Hayvan Sağlığı ve Veterinerlik Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı

26.10.2016

12.5.2017 (30064)

Türkiye-İran 5. Dönem Ortak Ticaret Komitesi Mutabakat Zaptı

19.01.2014

 

25. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

9.4.2016

 

TC Merkez Bankası-İran Merkez Bankası Arasında İşbirliğini Geliştirme Mutabakat Zaptı

21.9.2017

 

TC Merkez Bankası-İran Merkez Bankası Arasında Yerel Paralarla İkili Ticareti Desteklemeye Dair SWAP Anlaşması

9.10.2017

 

26. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

26.11.2017

 

 
 

TÜRKİYE-İRAN TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI (TTA):

Türkiye ve İran arasında 1 Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olan Tercihli Ticaret Anlaşması (TTA) bulunmaktadır. Söz konusu Anlaşma kapsamında, ülkemiz İran’dan 125 sanayi ürününde taviz almış olup, 140 tarım ürününde İran’a tercihli tarife uygulamaktadır. (TTA Ürün Listesi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/11/20141104-2-1.pdf)

 

TÜRKİYE-İRAN İŞ KONSEYİ:

2001 yılında İran Ticaret Sanayiler, Madenler ve Ziraat Odaları (ICCIMA) ile imzalanan anlaşma ile DEİK çatısı altında kurulan DEİK/Türkiye-İran İş Konseyi'nin amacı ikili ekonomik ilişkilere bir ivme kazandırmaktır. (https://www.deik.org.tr/turkiye-ortadogu-ve-korfez-is-konseyleri-turkiye-iran-is-konseyi)

 

TÜRK TİCARET MERKEZİ-TAHRAN:

Türkiye'nin 2023 ihracat stratejisi hedefleri doğrultusunda, değişen rekabet koşullarına ve ihtiyaca uygun olarak ihracatın gelişmesine olanak sağlamak amacıyla hayata geçirilen Türkiye Ticaret Merkezleri projesi ülkemizin hedeflediği ihracat rakamlarına ulaşılması noktasında önemli bir misyon taşımaktadır. (http://ttcenter.com.tr)

TTM’lerin; Türkiye’de üretilen ürünlerin ilgili ülkede aktif “tanıtım” ve “pazarlama” hizmetlerinin yapıldığı, satıcı ile alıcılar arasında iletişimin kurulduğu bir platform şeklinde değerlendirilmesi de mümkündür. Bu kapsamda TTM’lerin ihracat ürünlerimizin uzun süreli sergilenmesine imkan sağlandığı bir showroom yada fuar gibi değerlendirilmesi ve bu kapsamda TTM’lerde yer edinecek firmalarımızın TTM Ofislerinde aktif pazarlama ve tanıtım faaliyetlerinde bulunabilecek personel istihdam etmeleri tavsiye olunmaktadır.

“Türkiye Ticaret Merkezleri”, Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) öncülüğünde ve koordinasyonunda diğer ilgili kurum ve kuruluşların katılımıyla özel sektör statüsünde ticaret siciline tescil edildiği ülkedeki hizmet binasında (ilgili sektörlerden üretici/ihracatçı firmalarımızı bünyesinde kayıtlı barındırmak suretiyle) faaliyet göstermektedir.

Bu çerçevede, TTM’nin halihazırda faaliyette olduğu ülkelerden birisi İran’dır. Tahran TTM’nde faaliyet göstermek isteyen hazırgiyim, plastik, mobilya, tekstil ve hammadde sektöründeki firmalarımız TTM’de faaliyet koşullarını öğrenmek için (http://ttcenter.com.tr/tr/nerelerdeyiz.html) ilgili İhracatçı Birliğine başvurması gerekmektedir.

"Türk Ticaret Merkezi"; Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından İran’ın da taraf olduğu Madrid Protokolü çerçevesinde 10 yıl süreyle uluslararası statüde tescil edilmiş bir marka olup, New York ve Dubai’de de kullanılmaktadır.

güncelleme:6.2.2018