Yükleniyor...
İçeriğe atla

 

Türk Hukukunda Uluslararası Tahkim ile İlgili Düzenlemeler

Türk Hukukunda Uluslararası Tahkim ile İlgili Düzenlemeler

Anayasanın 125. maddesine eklenen hükümlerle (13.08.1999 tarih ve 4446 sayılı Kanun), kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesinin öngörülebileceği  ve milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebileceği hususları düzenlenmiştir.   

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar bakımından, yabancılık unsuru ve tahkim sözleşmesi yapılırken uyulması gereken esaslar,  4501 sayılı 21.1.2000 tarihli  Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde uyulması Gereken İlkelere Dair Kanunla belirlenmiştir.  

Yabancılık unsuru taşıyan ve  tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin esas ve usuller 21.06.2001 tarih ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununda düzenlenmektedir. Tahkim kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında ise, 27.11.2007 tarih ve 5418 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 50-63'üncü maddeleri uygulanmaktadır.

Ülkemizin bu güne kadar seksen bir ülke ile imzalamış olduğu Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşmaları uyarınca, taraf ülkelerden birinin yatırımcılarının diğer taraf ülkede yaptığı yatırımlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların  uluslararası tahkim yoluyla çözümlenmesi öngörülmektedir.  YKTK Anlaşmaları listesi için tıklayınız

Türkiye tarafından imzalanmış ve yürürlüğe girmiş YKTK Anlaşmaları çerçevesinde , Türk yatırımcıların ülkemiz ile arasında yürürlüğe girmiş YKTK Anlaşması bulunan  yabancı bir ülkede yaptıkları bir yatırımdan kaynaklanan uyuşmazlıklar uluslararası kurumsal tahkim mekanizmalarına ya da ad hoc tahkime  sunulabilmektedir. YKTK Anlaşmalarında atıf yapılan tahkim mekanizmaları, Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Uluslararası Merkez (International Center for Settlement of Investment Disputes ICSID) ile, Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu Tahkim Usulü Kurallarıdır (Arbitration Rules of Procedure of the United Nations Commission for International Trade Law UNCITRAL)  Ülkemiz tarafından imzalanmış olan bazı anlaşmalarda Uluslararası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce-ICC) Tahkimi, Stokholm Ticaret Odası Tahkim Kurumu (Arbitration Institute of the Stockholm Chamber of Commerce) ve  Kahire Uluslararası Ticari Tahkim Merkezine de (The Cairo Regional Centre for International Commercial Arbitration) atıfta bulunulmaktadır.

ICSID, yatırımcılar ile yatırımın ülkesine yapıldığı devlet arasında yatırımlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların uzlaştırma ve tahkim yoluyla çözümüne imkan sağlamaktadır. UNCITRAL ise belirli bir uyuşmazlığın çözümüne ilişkin kurallar getirmekte, yatırımcılar bu kurallara atıf yaparak uyuşmazlığın UNCITRAL kuralları çerçevesinde oluşturulacak tahkim heyeti aracılığı ile çözülmesini kararlaştırabilmektedirler.

 

İlgili linkler:

Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun

Milletlerarası Tahkim Kanunu

5718 sayılı Milletler Özel Hukuku ve Usul Hukuku Kanunu (MÖHUK)

YKTK Anlaşmaları

New York Konvansiyonu

Milletlerarası Cenevre Konvansiyonu

ICSID Sözleşmesi

UNCITRAL